Football Manager 2013

Instant result!

Τις προάλλες είχαμε μια συζήτηση μεταξύ συντακτών σχετικά με τα sequels. Όταν έπεσε στο τραπέζι η φράση “Το Football Manager και γενικά τα ποδοσφαιράκια δεν ανανεώνονται καθολου” πραγματικά δεν ήξερα τι να απαντήσω. Αρκεί να θυμίσουμε ότι στο FM 2010 (η έκδοση που για δεύτερη συνεχή χρονιά είχε 3D απεικόνιση) η προγραμματιστική εταιρεία Sports Interactive διαφήμιζε ως περιβόητη αλλαγή τις τακτικές. Ακολούθησε το FM 2011 όπου απλά μπορέσαμε για πρώτη φορά να μιλήσουμε με τους παίκτες μας και το περυσινό FM 2012, όπου είχαμε την ευκαιρία να προσθαφαιρέσουμε πρωταθλήματα σε save games και να αλλάξουμε…τον τόνο της φωνής μας!

Όταν ανακοινώθηκε το Football Manager 2013, τα δεδομένα άλλαξαν, καθώς φάνηκε για πρώτη φορά τα τελευταία χρόνια ότι οι developers δεν θα εισάγουν απλά 2-3 προσθήκες για να “δικαιολογήσουν” το release, αλλά ολόκληρα modes! Τα μέχρι πρότινος modes ήταν το Career Mode και το Online mode, όπου τυπικά μπορούσατε ακόμα και να μεταφέρετε το save σας online και να παίξετε παρέα με φίλους (άρα μιλάγαμε πρακτικά για ένα mode 2 σε 1). Με τα νέα δεδομένα όμως, εισήχθη το Football Manager Classic, δηλαδή ένα “γρήγορο Football Manager”, τα Challenges, καθώς και ριζικές αλλαγές στα online modes. Όλα αυτά δείχνουν εμφανώς την πρόθεση της Sega να ανανεώσει το ενδιαφέρον μας, να αυξήσει την αντοχή στο χρόνο για το δημιούργημά της και να αποστομώσει όσους πίστευαν ότι η φετινή έκδοση θα ήταν “απλά ένα ακόμη update”.

Περιβάλλον και modes
Είναι περιττό να πούμε για άλλη μια φορά ότι το περιβάλλον του Football Manager 2013 έχει υποστεί βασικές αλλαγές στο interface. Κάτι τέτοιο άλλωστε γίνεται κάθε χρόνο. Η διαφορά φέτος είναι ότι ορισμένα μενού μας δίνουν μια πραγματικά 3D αίσθηση, ενώ υπάρχουν περισσότερα και πιο έντονα χρώματα. Φυσικά στην αρχή δεν θα είναι καθόλου εύκολο να συνηθίσετε τις νέες θέσεις των μενού, ειδικά στα προφίλ παικτών, την απεικόνιση αγώνα και την προπόνηση. Στην πορεία όμως θα μείνετε ικανοποιημένοι, είτε είστε αρχάριος με τη σειρά, είτε έχετε φάει…τα χρόνια σας στους ηλεκτρονικούς πάγκους.

Για να μην μακρηγορούμε, τα modes του Football Manager 2013 έχουν ως εξής. Καταρχήν το βασικό mode, δηλαδή αυτό της καθιερωμένης καριέρας που σας δίνει πλήρη διαχείριση, ονομάζεται “Football Manager”. Το “light” mode ονομάζεται “Football Manager Classic” και σας δίνει περιορισμένες δυνατότητες, αλλά πολύ ταχύτερο loading. Στη συνέχεια έχουμε τα Challenges, δηλαδή προπονητικές προκλήσεις που σας θέτουν έναν συγκεκριμένο στόχο για να ακολουθήσετε και τέλος τα online modes, τα οποία πέρα από την καθιερωμένη καριέρα έχουν εμπλουτιστεί με νέα επιμέρους modes τα οποία θα αναλύσουμε παρακάτω.

Football Manager Classic
Όσοι είχατε προλάβει τα δύο πρώτα Championship Manager, τα οποία μας κράτησαν συντροφιά από το CM1 του ’92 μέχρι το FM2 του ’98, θα θυμάστε ότι είχανε ένα βασικό πλεονέκτημα σε σχέση με τα σημερινά Football Manager. Το γρήγορο loading! Την νοσταλγία αυτή του γρήγορου παιχνιδιού την είχαμε εδώ και δεκαετίες, με την γκρίνια πολλών χρηστών να “χτυπάει κόκκινο”, ιδιαίτερα όσων είχαν υποχρεώσεις με δουλειές ή μαθήματα και δεν διέθεταν την πολυτέλεια να περιμένουν μία ολόκληρη εβδομάδα για να βγάλουν τη σεζόν.


Από φέτος με το Football Manager Classic το loading είναι πιο γρήγορο από ποτέ. Κάθε ημέρα περνάει μέσα σε 5-8 δευτερόλεπτα, τα νέα που λαμβάνετε αφορούν μόνο μεταγραφικές προτάσεις, τραυματισμούς και μερικές ακόμη στοιχειώδεις πληροφορίες, οι αγώνες εμφανίζουν μόνο τις βασικές φάσεις ή μπορούν να παρακαμφθούν με το μενού “Instant Result (χωρίς να χρειάζεται Go on Holiday) και γενικά οι επιλογές σας είναι περιορισμένες. Απ’ τη μία ορίζετε τις τακτικές και τις μεταγραφές σας, άρα ξοδεύετε τον χρόνο που θα ξοδεύατε και πριν, αλλά αντίστοιχα σε άλλους τομείς (όπως είναι για παράδειγμα η προπόνηση) δίνετε εντολή μέσω ενός ημερολογίου για τον τομέα προπόνησης της ομάδας και την ένταση που θα δοθεί. That’s it. Δύο κλικ και προχωράτε παρακάτω.

Όλες αυτές οι αλλαγές γίνονται προς όφελός μας. Καταρχήν δεν κατακρεουργείται η αυθεντική εμπειρία που δίνει το career mode του Football Manager, όπως ίσως κάποιοι νομίζατε. Απλά απουσιάζουν κάποια μενού και ορισμένες δευτερεύουσες λειτουργίες, ενώ επιτρέπεται να φορτώσετε μέχρι τρία πρωταθλήματα. Στην τελική όμως, μια σεζόν μπορεί να βγει σε περίπου οκτώ ώρες, οι οποίες μειώνονται σε πολύ λιγότερες αν χρησιμοποιήσουμε το instant result και δεν παίξουμε live κανέναν αγώνα!

Σκεφτείτε το λίγο διαφορετικά. Απ’ τη στιγμή που τον μεγαλύτερο ρόλο τον παίζουν οι παίκτες και οι coaches που έχετε, γιατί να μην αφιερώσετε εκεί το χρόνο σας ψάχνοντας τις κατάλληλες μεταγραφές; Η ακόμη καλύτερα γιατί να μην γλιτώσετε τα ματς με τις μικρές ομάδες ή εκείνα που δεν έχουν βαθμολογική σημασία για εσάς; Τώρα πια το FM αποτελεί την ιδανική πρόταση ακόμα και για όσους δεν έχουν την πολυτέλεια χρόνου. Αν θέλετε μπορείτε φυσικά να αναθέσετε τις περισσότερες δουλειές στον βοηθό προπονητή, ακόμα και τις ερωτήσεις που γίνονται από τα media (μία ερώτηση για κάθε περίσταση), απλά θα πρέπει να γνωρίζετε ότι ένας βοηθός χωρίς καλά stats που δεν θα δώσει τις απαντήσεις που πρέπει, μπορεί πάντοτε να κάνει τη ζημιά σε μια συνέντευξη τύπου και να δημιουργήσει ένα αρνητικό κλίμα!

Challenges
Πέρα από το γρήγορο Football Manager Classic, ένα ακόμη αίτημα που είχε η community του Football Manager ήταν τα challenges, δηλαδή τα προκατασκευασμένα σενάρια τα οποία σας βάζουν στο ρόλο μιας ομάδας και σας ζητούν να πετύχετε έναν στόχο.

Τα Challenges παρουσιάζονται στο FM 2013 για πρώτη φορά φέτος και λειτουργούν ως εξής. Καταρχήν δεν σας δίνουν ένα συγκεκριμένο πραγματικό σενάριο του στυλ “Πάρε την ΑΕΚ, γλίτωσε την ομάδα από τα χρέη, πούλα όλους τους παίκτες της και σώσε την από τον υποβιβασμό”. Αντιθέτως, σας αφήνουν να επιλέξετε όποια ομάδα θέλετε και ακολουθείτε ένα προκαθορισμένο σενάριο που σας δίνεται και που είναι κοινό για όλους τους συλλόγους.

Για να γίνουμε πιο σαφείς, τα challenges είναι τεσσάρων ειδών. Καταρχήν το Easy Challenge σας καλεί να ξεπεράσετε τους τραυματισμούς των βασικών παικτών σας. Για του λόγου το αληθές, δοκιμάσαμε την Ρεάλ Μαδρίτης η οποία βρισκόταν 6 βαθμούς πίσω απ’ τη Μπαρτσελόνα και είχε 17 αγωνιστικές πριν το τέλος του πρωταθλήματος. Τραυματίες ήταν οι Cristiano Ronaldo, Iker Casillas, Karim Benzema, Kaka και Alvaro Arbeloa. Κι όχι απλά τραυματίες αλλά για 3 και 4 μήνες εκτός, πράγμα που σήμαινε ότι για το υπόλοιπο της σεζόν δεν θα τους είχαμε στη διάθεσή μας.

Στη συνέχεια συναντάμε τα Normal challenges, ένα μικρής κι ένα μεγάλης διάρκειας. Το Normal Short σας ζητάει να σώσετε την ομάδα σας απ’ τον υποβιβασμό. Συνήθως σας εμφανίζει τελευταίους, σας δίνει 17 αγώνες υπόλοιπο και σας βάζει 10 πόντους απ’ τη ζώνη του υποβιβασμού. Βέβαια αν επιλέξετε κανένα μεγαθήριο τύπου Γιουβέντους ή Μίλαν τότε δεν θα έχετε πρόβλημα στο να κρατηθείτε στην κατηγορία. Το Normal Long challenge απλά σας ανεβάζει κάποιους νέους (εικονικούς) παίκτες απ’ την ακαδημία, οι οποίοι έχουν τρελά stats και σας ζητάει να τους αξιοποιήσετε στην πρώτη ομάδα. Ευκολάκι δηλαδή.

Το Hard mode είναι για γερά νεύρα καθώς ναι μεν σας τοποθετεί στην πρώτη θέση του πρωταθλήματος αλλά απαιτεί να βγάλετε τη σεζόν αήττητοι. Οπότε αν στραβοπατήσετε σε κάποιο ματς τότε τα χάνετε όλα. Και φυσικά οι απρόβλεπτες κόκκινες ή τα πέναλτι είναι μέσα στο παιχνίδι, συνεπώς…όλα παίζουν στην κόψη του ξυραφιού.

Παρότι το στήσιμο των challenges σας δίνει το πλεονέκτημα του ότι επιλέγετε όποια ομάδα θέλετε, επί της ουσίας οι συνθήκες παραμένουν πάντοτε οι ίδιες. Ακόμα και η βαθμολογική απόσταση ή οι αγωνιστικές που υπολείπονται μέχρι το τέλος του πρωταθλήματος, έχουν τον ίδιο ακριβώς αριθμό σε κάθε challenge. Αυτό αποδεικνύει ότι το mode φτιάχτηκε κάπως βιαστικά. Αντίθετα, θα διέθετε τον απαιτούμενο ρεαλισμό, μόνο αν σας έβαζε σε ένα σενάριο που να έχει σχέση με το πραγματικό ποδόσφαιρο. Κάτι του στυλ “Η Γιουβέντους υποβιβάστηκε λόγω των στημένων παιχνιδιών, βοήθησέ την να κατακτήσει το πρωτάθλημα στη Serie B και βγάλε τα πέρα με τους παίκτες που θέλουν να φύγουν”. Ελπίζουμε πάντως στο FM 2014 τα challenges να δουλευτούν περισσότερο και –γιατί όχι- ορισμένα εξ αυτών να διαρκούν λιγότερο ή να σας βάζουν στη διαδικασία να γυρίσετε ακόμα και αγώνες που είναι ήδη σε εξέλιξη με τα δεδομένα εις βάρος σας.

Τι άλλαξε
Οι βασικές αλλαγές που έγιναν φέτος στο gameplay αφορούν κυρίως το περιβάλλον και την 3D match engine. Τα μενού κατά την διάρκεια του ματς έχουν πιο σαφείς και συγκεντρωμένες πληροφορίες, με τα highlights περιγραφής των 3D αγώνων να παρουσιάζονται με τη μορφή μηνυμάτων στο Twitter και τα widgets να εξακολουθούν να καθορίζονται πλήρως ανάλογα με τις ανάγκες σας.

Οι τακτικές, τόσο στο Football Manager mode, όσο και στο Football Manager Classic, εξακολουθούν να σας δίνουν τον πλήρη έλεγχο να καθορίσετε από τις τακτικές της ομάδας σας μέχρι τους ρόλους των παικτών σας, τους οποίους καλείστε να επιλέξετε ανάλογα με τα στατιστικά τους. Η προπόνηση έχει απλοποιηθεί σε μεγάλο βαθμό, καθώς μέσω του ημερολογίου μπορείτε να καθορίσετε το πρόγραμμα ημέρας πολύ πιο εύκολα. Είναι σαφές ότι η Sports Interactive ήθελε να αποστασιοποιηθεί πλήρως από το παλιό σύστημα των ασκήσεων και να απλουστεύσει κι άλλο την κατάσταση.

Football Manager…speed run! Ένα μεγάλο παράπονο δεκαετιών διορθώνεται επιτέλους έστω και καθυστερημένα.

Το επίπεδο δυσκολίας εξακολουθεί να παραμένει στα ίδια περυσινά στάνταρ, δηλαδή σχετικά υψηλό, αν και με έξυπνες μεταγραφές δεν θα δυσκολευτείτε καθόλου να πετύχετε υψηλά ratings άρα και το επιθυμητό αποτέλεσμα. Το σύστημα αναζήτησης παικτών έχει εξελιχθεί, ώστε να μπορείτε να ορίσετε όλες τις πιθανές παραμέτρους που φαντάζεστε, κάτι που θα σας διευκολύνει αφάνταστα.

Εκεί όπου θα πονοκεφαλιάσετε για άλλη μια φορά είναι στις αγοραπωλησίες παικτών. Ειδικά στις πωλήσεις, παρατηρούνται ξανά τα συχνά φαινόμενα του να μην μπορείτε να πουλήσετε τους παίκτες σας ή να λαμβάνετε προσφορές της τάξεως του 5-10% της αξίας του παίκτη με δανεισμό και πιθανότητα αγοράς, την στιγμή που χρειάζεστε άμεσα ρευστό. Μάλιστα οι προσφορές αυτές μπορεί –όπως πάντα- να επαναληφθούν από διαφορετικούς συλλόγους, λες και όλοι τους ήτανε…συνεννοημένοι! Στην αγορά παικτών, θα τύχει να χάσετε παίκτη από ομάδα ισάξιου επιπέδου που του προσέφερε λιγότερα, τουλάχιστον όμως έχουν μειωθεί οι απαιτήσεις των ποδοσφαιριστών και γενικά οι ρόλοι των «αυταρχικών» μάνατζερ που νομίζουν ότι θα σας πουλήσουν τον νέο Lionel Messi.

Multiplayer
Από το Championship Manager 3 μέχρι σήμερα το multiplayer περιοριζόταν μόνο σε ένα mode, μια κοινή καριέρα για όλους τους παίκτες. Πλέον αξιοποιείται το Steam για την online εμπειρία σας, καθώς μπορείτε να προσκαλέσετε τους φίλους σας για αγώνα ή να αναζητήσετε μία από τις ήδη υπάρχουσες καριέρες που υπάρχουν στο internet και να κάνετε join.

Το βασικό διαδικτυακό mode που έχετε μάθει ονομάζεται “Online Game”. Στα πρότυπα που προτάσσει το Football Manager Classic, οι παράμετροι στις οποίες θα πρέπει να πατήσετε Continue είναι περισσότερες και η διάρκειά τους μπορεί να οριστεί απ’ τον παίκτη που ελέγχει την καριέρα, από 5 δεύτερα έως 5 λεπτά και με συγκεκριμένες υποπαραμέτρους, οι οποίες αφορούν μέχρι και την ίδια την διάρκεια του αγώνα! Φυσικά η νέα μόδα των σύντομων αγώνων ήταν επόμενο να φέρει και μικρότερα modes. Αυτά συμπεριλαμβάνονται μέσα στο Versus mode.

Το Versus mode λοιπόν χωρίζεται στο Knockout Cup, το League και το Head-to-Head League. Το Knockout Cup είναι ένα κύπελλο με 2-32 ομάδες, το League ένα μίνι πρωτάθλημα 2-6 ομάδων που παίζουν αγώνες εντός κι εκτός έδρας και τέλος το Head-to-Head League είναι μια αναμέτρηση με ομάδα φίλου σας στην οποία παίζετε μέχρι πέντε αγώνες και ξεκαθαρίζετε για το ποιος είναι ο καλύτερος! Αξιοσημείωτο δε είναι το γεγονός ότι σας δίνεται η ευκαιρία να εισάγετε οποιαδήποτε ομάδα θέλετε από οποιοδήποτε save σας! Πολύ απλά φτιάξτε την 18άδα των ονείρων σας και βγάλτε την online για να αποδείξετε ότι είστε ο καλύτερος μάνατζερ!

3D απεικόνιση
Όσες χρονιές κι αν ακούσετε ότι η Sports Interactive “Βελτιώνει τα γραφικά” κρατάτε πάντοτε μικρό καλάθι. Κάτι ανάλογο ισχύει και φέτος. Έχουν προστεθεί νέα animations, αλλά αυτό δε σημαίνει απαραίτητα ότι έχουν βελτιωθεί τα ήδη υπάρχοντα. Το αντίθετο μάλιστα. Τα textures έχουν κακό anti-aliasing και τα animations όλων των παικτών εξακολουθούν ακόμη να στερούνται πλήρως ρεαλισμού. Κι αυτό το κλασικό “πατινάρισμα” επί χόρτου που κάνει τους παίκτες να μοιάζουν μαριονέτες εξακολουθεί να υφίσταται. Στον αντίποδα, η παρουσίαση αγώνα έχει αλλάξει ευχάριστα, καθώς υπάρχει σκηνοθετική προβολή του ματς, με πολλές εναλλαγές πλάνων, λες και βλέπετε τηλεοπτικό αγώνα.

Όπως μας είχε δηλώσει ο Miles Jacobson σε συνέντευξή του, το Football Manager είναι ο ορισμός της εξομοίωσης ποδοσφαίρου σε αντίθεση με τα Fifa και Pro. Το αιτιολόγησε λέγοντας για την engine του Football Manager και την κλίμακα των παικτών σε σχέση με το γήπεδο (που στο Pro και το Fifa είναι μεγαλύτερη ώστε να μην διανύετε μεγάλες αποστάσεις και γίνεται το gameplay βαρετό). Στη συγκεκριμένη δήλωση θα συμφωνήσουμε, όμως το ότι δεν υπάρχει motion capturing και η μηχανή γραφικών είναι ξεπερασμένη, αυτό δυστυχώς δεν μπορούμε να το παραβλέψουμε. Οι μόνες εμφανείς βελτιώσεις έχουν να κάνουν κυρίως με τις κερκίδες και τους θεατές των γηπέδων, σε λογικά πάντα πλαίσια και με βάση τις δυνατότητες των βρετανών.

Έτοιμοι για τη σέντρα;
Το Football Manager 2013 έφτασε. Μετά το Championship Manager 3, για πρώτη φορά στην ιστορία της, η Sports Interactive μας γεμίζει από modes τα οποία έχουν ως στόχο να μας διευκολύνουν. Με το ταχύτερο loading το έργο μας απλουστεύεται και πλέον απαλλασσόμαστε απ’ το λεγόμενο “grinding”, κοινώς την φράση “Δεν πήρα τίτλο, άντε να περιμένω να ξαναπαίξω την επόμενη σεζόν”. Η κίνηση αυτή ανοίγει μια νέα σελίδα στην ιστορία της σειράς και κάνει το μεγαλύτερο manager game παγκοσμίως πιο προσιτό στον απλό κοσμάκη που δεν θέλει να υπεραναλύει τα πάντα ή να ασχολείται με micromanagement όταν παίζει.

Αν σε όλα αυτά προσθέσουμε τις ομιλίες των παικτών, την δυνατότητα προσθαφαίρεσης πρωταθλημάτων (ακόμα και των μη ενεργών μέσω του editor) και τις εκ βαθέων εντολές της απεικόνισης αγώνα, αντιλαμβάνεστε ότι έχουμε στα χέρια μας τον απόλυτο ποδοσφαιρικό εξομοιωτή. Επειδή όμως τα τελευταία χαρακτηριστικά είχαν προστεθεί στα προγενέστερα FM, οφείλουμε να ομολογήσουμε ότι στον τομέα του gameplay υπήρξαν διάφορες παραλείψεις -όπως για παράδειγμα στα μεταγραφικά ή στην απλούστευση της προπόνησης- οι οποίες θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί. Την ίδια αίσθηση αφήνουν κι ορισμένα από τα νέα modes, τα οποία μοιάζουν αρκετά “τυποποιημένα”, δίνοντας την αίσθηση ότι ίσως να φτιάχτηκαν πιο γρήγορα απ’ ότι έπρεπε. Η ουσία τουλάχιστον είναι ότι οι βάσεις για τα επόμενα Football Manager έχουν μπει γερά και το μόνο που απομένει πλέον είναι η ακόμη βαθύτερη εξέλιξη του gameplay και των modes, καθώς επίσης και μια 3D απεικόνιση που θα ενθουσιάσει και τους πιο απαιτητικούς.

Θετικά:
- Νέα offline και online modes που αυξάνουν το (ήδη απεριόριστο) replayability
- Το Football Manager Classic mode είναι ταχύτατο και απλοποιημένο
- Πολύ πιο κομψός σχεδιασμός στο περιβάλλον

Αρνητικά:
- Στασιμότητα στα γραφικά και τον ήχο
- Το μεταγραφικό σύστημα έμεινε σχεδόν ανέπαφο

Βαθμολογία
Γραφικά: 6
Ήχος: 4.5
Gameplay: 9.5
Αντοχή: 10
Γενικά: 8.6

Πιο γρήγορο και πιο “design-άτο” από ποτέ, επέστρεψε για να μας καθηλώσει!

Μάνος Γρυπάρης